Większe samochody a parkingi w miastach: ile miejsc możemy stracić do 2040?

Rosnące gabaryty samochodów zmniejszają liczbę miejsc parkingowych w europejskich miastach, a według analizy T&E i Clean Cities Campaign strata może sięgnąć od 8,5 do 14 procent pojemności parkingów równoległych do 2040 roku.

Dlaczego auta rosną i ile to kosztuje miasto?

Od 2000 do 2025 roku średnia długość nowego samochodu w Europie wzrosła z 4,09 m do 4,38 m, a szerokość z 1,69 m do 1,82 m. Różnica wydaje się niewielka, ale na ulicy liczy się każdy centymetr.

Trend wskazuje, że w 2040 roku średnie auto może mieć około 4,56 m długości i 1,90 m szerokości. Dla miasta oznacza to przede wszystkim jedno: mniej stanowisk na tej samej powierzchni.

Parametr	2000	2025	Prognoza 2040
Długość nowego auta	4,09 m	4,38 m	4,56 m
Szerokość nowego auta	1,69 m	1,82 m	1,90 m

Ile miejsc może zniknąć w Warszawie i Poznaniu?

W badaniu obejmującym sześć europejskich metropolii znalazła się Warszawa. Do 2040 roku może w niej zabraknąć miejsc dla od 10 do 17,5 tys. samochodów. W górnym wariancie scenariusza Londyn i Berlin mogą stracić ponad 100 tys. pojazdów.

Polski kontekst jest wyraźny także w Poznaniu. Badanie ZDM z listopada 2025 roku wykazało, że w ścisłym centrum zajętość miejsc sięga 88 procent. Przy takim obłożeniu każde dodatkowe ograniczenie przestrzeni szybko odbija się na kierowcach szukających miejsca.

Dlaczego kilka centymetrów robi różnicę?

Parkowanie równoległe pokazuje to najlepiej. Obecnie auto ma około 4,24 m długości, a miejsce potrzebne do jego zaparkowania wynosi 5,20 m. W prognozie na 2040 rok auto ma mieć ok. 4,42 m, a miejsce ok. 5,43 m.

Prosty przykład pokazuje skalę problemu. Gdy pojemność zmniejsza się ze 100 do 92 aut, liczba wolnych miejsc spada z 10 do 2, czyli o 80 procent. Mała zmiana ogólnej pojemności potrafi więc drastycznie skurczyć margines swobody.

Jakie ograniczenia są na stole?

T&E proponuje limit szerokości nowych aut na poziomie 192 cm oraz maksymalną wysokość maski 85 cm. Nowe typy pojazdów miałyby podlegać tym zasadom od 2033 roku, a od 2036 roku dotyczyłyby wszystkich nowo wprowadzanych aut.

Organizacja sugeruje też, by opłaty parkingowe i podatki zależały od wielkości pojazdu. Tu pojawia się ważny element: średni okres użytkowania auta wynosi około 20 lat, więc zmiany w nowych rejestracjach będą odczuwalne na ulicach bardzo powoli.

Dr Michał Bejm, ekspert transportowy cytowany przez Radio Poznań, zwraca uwagę na dylemat: „Zawsze jest balansowanie między pojemnością, a ilością samochodów”.

Co to oznacza dla kierowców i miast?

Dla kierowcy najbliższe lata to przede wszystkim presja na wybór rozmiaru auta. Jeśli miasto zacznie różnicować opłaty według gabarytów, większy samochód może okazać się po prostu droższy w utrzymaniu w centrum. Warto więc przy zakupie zwracać uwagę nie tylko na wyposażenie, ale też na wymiary, które w realnym mieście decydują o wygodzie parkowania.

Dla miast wyzwanie polega na pogodzeniu limitów pojemności z liczbą pojazdów, które mieszkańcy chcą mieć. Warszawa i Poznań, gdzie obłożenie centrum jest już wysokie, są przykładem, że ten konflikt przestaje być teoretyczny.